سابقۀ فیلم زیرنویس دار تا اونجائی که ما یادمون میاد به دورۀ خاتمی بر می گرده ، زمانی که شرکتهایی فیلم ها رو با سانسور یا قرار دادن نوارهای سیاه و با زیرنویس فارسی زرد به بازار ارائه می کردند اگر اشتباه نکرده باشم JVP یکی از مشهورترین و بهترین اونها بود گرچه بعداً دچار خودسانسوری گردید و کمی بعد از بازار ایران محو! البته مثه همیشه بازار شایعات داغ بود ، فیلمها در مالزی ، تایلند و … تکثیر میشود ، شرکتها متعلق به وزارت اطلاعاته ، شبکه های ماهواره ای و … اما مهمترین موضوع ورود پدیدۀ زیرنویس به ایران بود . پس از آن فیلمهایی با نام MAN که محصول تارنمای zirnevis.com بودند به بازار ارائه شدند ، محصولاتی نظیر مالنا ، چشمان باز بسته اثر استنلی کوبریک ، بلوار مالهالند و … که انصافاً ترجمۀ خیلی خوب و روانی داشتند . اما ورود DVD و مقولۀ افزودن زیرنویس پارسی باعث شد که سیل محصولات زیرنویس پارسی به بازار DVD ایران روانه بشه . آثاری که شامل فیلمهای روز بدون کیفیت ( چه در تصویر ، چه در صدا و چه در زیرنویس ، چون همه می دونند که زیرنویس خوب چند وقتی زمان می بره تا بیاد اما اکثر این فیلمها از زیرنویس انگلیسی که توسط موتورهای مترجم از زبانهای دیگر ترجمه شده استفاده می کنند ، که چندان روان و درست نیستند ) فیلمهایی با سطح نازل کیفی و گاه مستهجن و … می باشد . به نظر می رسد با ورود و فراگیر شدن تکنولوژی به جای ارتقای کیفیت تنها کمیت یا مقدار افزایش یافته و گاه در زمینۀ کیفیت پسرفت هم داشته ایم ! البته منکر آثار خوبی که در این چند وقت ارائه شده اند نشده و نخواهیم شد ، مانند عمر خیام که شعرهای اصلی در متن فیلم گنجانده شده بود یا شهر گناه که واقعاً خوب و حرفه ای بود و چندین و چند مثال دیگر . اما مخاطب اصلی ما مترجمان آثار بی کیفیت است آثاری که گاه به شعور مخاطب توهین می کند . برای مثال چند نمونه رو ذکر می کنم .

فیلم The Kingdom محصول سال ۲۰۰۷ یکی از بهترین نمونه هاست . این فیلم که هنوز زیرنویس با قالب srt یا همون قابل ویرایشش در نت قرار نگرفته ، یکی از بدترین زیرنویس های ترجمه شده لقب گرفته است . این خط اول فیلم :

After capturing most of the Arabian Peninsula with the help of the Wahhabi Islamic warriors ، Ibn Saud establishesthe Kingdom of Saudi Arabia

ترجمه شده توسط مترجم :

بعد از تسخیر بیشتر شبه جزیره ی عربستان توسط مهابی ، ابن سعود شاهنشاهیه عربستانه سعودی را بنیان گذاشت .

اشتباهات رایج : مهابی که در اصل وهابی یا وهابیون می باشد معرف حضور همۀ عزیزان هستند و احتیاجی به بحث در این مورد ندارد . در جمله نوشته شده با کمک مبارزین مسلمان وهابی ، که در اینجا نوشته شده توسط وهابیون یعنی کمک را حذف و خود وهابیون رو باعث قرار داده . سپس شاهنشاهی ، خیلی جالبه که خلافت یا پادشاهی خیلی بهتره برای کشوری که شاه رو اصلاً قبول ندارند .

The Wahhabis were fiercely anti-Western

ترجمه : مهابی دشمن غریبه

ترجمۀ درست : وهابیون سخت ضد غربی بودند.

البته اینها ۳ خط اول این زیرنویس بودند . مشت نمونۀ خروار است !

اما نکتۀ بعدی ، حتماً دیدید که زیرنویس ها بصورت خوب اما یکی در میون نشون داده میشه ، این به این خاطره که مترجم جملاتی که مشکل داشته رو حذف و ترجمه نکرده است . اینکار سبب میشه که کل فیلم گنگ و نامفهوم باشد . برای مثال زیرنویس سیرینا که زیرنویس اصلی در حدود ۱۴۰۰ خط و زیرنویس ترجمه شده در حدود ۷۰۰ خط می باشد !

عدم تماشا و هماهنگ سازی : در زبان انگلیسی you هم برای یک نفر مخاطب و هم برای چند نفر مخاطب استفاده می شود .  تشخیص این در جمله به کمک علائم و در فیلم به مدد تماشای آن است . متاسفانه دیده ایم که مترجمان گاه بدون دقت هر دو رو به جای هم به کار می برند .

کلمات ناشایست : استفاده از کلمات ناشایست وقتی که این آثار در دسترس همگان می باشد کاری درستی نیست . برای نمونه کلمۀ F*u*c*k می تواند چندین معنی به خود بگیرد اما در اغلب فیلمها یک ترجمه به کار رفته !

پایان قسمت اول

نکته : چیزی که واضحه اینه که من نه نفعی در فروش می برم نه ریشم گروئه بلکه مانند هر ایرانی دیگه ای دلم می سوزه و این مسائل فقط از روی دلسوزیه . امیدوارم که دوستان آویزۀ گوش کنند !

نويسنده : تیرداد

دسته‌بندي‌ها: روزانه ~ بازتاب